[{"data":1,"prerenderedAt":330},["ShallowReactive",2],{"content-route-/pl/objawy-i-problemy/ciezkie-zakazenia-grzybicze":3},{"state":4,"owner":4,"route":5,"locale":6,"template":7,"content":14,"projection":93,"alternates":321},"target","/pl/objawy-i-problemy/ciezkie-zakazenia-grzybicze","pl-PL",{"kind":8,"family":9,"sectionKeys":10},"safety-orientation","guidance",[11,12,13],"triggers","care-routes","sources",{"kind":8,"title":15,"description":16,"firstPublished":17,"evidenceAsOf":17,"lastUpdated":17,"changeNote":18,"firstLayer":19,"relations":48,"body":66},"Ciężkie zakażenia grzybicze — kto wymaga oceny i kiedy","Wybierz opiekę planową, pilną lub ratunkową na podstawie obserwowalnych objawów i sytuacji zdrowotnej, bez samodzielnego rozpoznawania zakażenia inwazyjnego.","2026-07-15","Pełny pierwszy szkic oparty na pakietach ciężkich lub pilnych sytuacji oraz polskich źródeł urzędowych ścieżki C.",{"question":20,"answer":21,"keyPoints":22,"confidence":26,"applicability":29,"nextSteps":36},"Kiedy możliwe zakażenie grzybicze wymaga oceny jako poważny problem zdrowotny?","Nie próbuj rozpoznawać inwazyjnego zakażenia grzybiczego na podstawie objawów ani czynnika ryzyka. Umów ocenę, gdy możliwy problem grzybiczy występuje przy osłabionej odporności, ważnej niedawnej ekspozycji medycznej, niewyjaśnionych pleśniawkach u osoby dorosłej, bólu lub trudności przy połykaniu albo pogorszeniu mimo leczenia; przy obserwowalnym bezpośrednim zagrożeniu skorzystaj z pomocy ratunkowej.",[23,24,25],"Ciężka kandydoza inwazyjna dotyczy głównie osób hospitalizowanych, w złożonej sytuacji medycznej lub ze znacznie osłabioną odpornością, ale sama sytuacja ryzyka nie rozpoznaje zakażenia.","Gorączka, dreszcze, problemy z połykaniem i inne objawy ogólne nie są swoiste dla Candida; podejrzenie choroby inwazyjnej wymaga oceny i badań, a nie samoleczenia.","Podejrzenie lub potwierdzenie zakażenia albo kolonizacji Candida auris wymaga postępowania medycznego i kontroli zakażeń, nie zwykłej ścieżki samoleczenia.",{"summary":27,"rationale":28},"Duża pewność, że choroba inwazyjna pozostaje poza samoleczeniem i że należy kierować się sytuacją ryzyka oraz obserwowalnymi progami opieki; żadna lista objawów nie ustala przyczyny u konkretnej osoby.","Aktualne materiały CDC, globalne wytyczne kandydozy, wytyczne IDSA i NIH oraz polskie źródła opieki są zgodne, że ciężkie zakażenia grzybicze mają nieswoiste objawy, zależą od sytuacji ryzyka, wymagają badań i są leczone przez personel medyczny.",{"appliesTo":30,"excludes":33},[31,32],"Dzieci i osoby dorosłe w Polsce z możliwym objawem grzybiczym oraz leczeniem onkologicznym, przeszczepieniem, HIV, inną chorobą lub terapią osłabiającą odporność, niedawną hospitalizacją, dużym zabiegiem, urządzeniem inwazyjnym, stanem krytycznym, dializą, cukrzycą albo inną złożoną sytuacją medyczną.","Osoby z niewyjaśnionymi zmianami przypominającymi pleśniawki w wieku dorosłym, bólem lub trudnością przy połykaniu, znanym lub podejrzewanym zakażeniem bez poprawy albo z pogorszeniem, lub obawą o Candida auris po kontakcie z opieką zdrowotną.",[34,35],"Osoby ze stabilnym miejscowym problemem jamy ustnej, skóry, paznokcia lub stopy bez wymienionej sytuacji ryzyka ani pogorszenia; powinny skorzystać z odpowiedniej strony orientacyjnej zamiast zakładać chorobę inwazyjną.","Osoby oczekujące rozpoznania, oszacowania prawdopodobieństwa lub schematu leczenia przeciwgrzybiczego na podstawie objawów, zdjęcia, czynnika ryzyka albo tej strony; zakażenia inwazyjne i związane z opieką zdrowotną wymagają oceny klinicznej i laboratoryjnej.",[37,41,45],{"label":38,"action":39,"route":40},"Skontaktuj się z zespołem prowadzącym","Jeśli możliwy objaw grzybiczy towarzyszy osłabionej odporności, leczeniu onkologicznemu, przeszczepieniu, ważnej ekspozycji medycznej lub urządzeniu inwazyjnemu, przekaż zespołowi prowadzącemu objaw, czas jego początku, ekspozycje, leki i odpowiedź na dotychczasowe leczenie.","/pl/zacznij-tutaj/mam-objawy",{"label":42,"action":43,"route":44},"Wybierz pilną ponowną ocenę","Przy nagłym pogorszeniu poza godzinami POZ, nieskutecznych domowych sposobach lub lekach bez recepty i ryzyku znacznego pogorszenia przed następnym dniem roboczym skorzystaj z NiŚOZ; nie wyjaśniaj pogorszenia etykietą grzybicy.","/pl/pilna-pomoc",{"label":46,"action":47,"route":44},"Użyj pomocy ratunkowej przy bezpośrednim zagrożeniu","Przy znanym lub podejrzewanym zakażeniu i utracie przytomności, niemożności oddychania, ciężkiej duszności albo innym szybko pogarszającym się ciężkim stanie dzwoń pod 112 lub 999 albo jedź na SOR, jeśli bezpieczny transport jest dostępny.",[49,53,57,60,63],{"group":50,"route":51,"label":52},"parent","/pl/objawy-i-problemy","Objawy i problemy",{"group":54,"route":55,"label":56},"differential","/pl/objawy-i-problemy/plesniawki-jamy-ustnej","Pleśniawki jamy ustnej",{"group":54,"route":58,"label":59},"/pl/objawy-i-problemy/grzybica-skory","Orientacja w problemach skóry",{"group":54,"route":61,"label":62},"/pl/objawy-i-problemy/grzybica-stop-i-paznokci","Problemy stóp i paznokci",{"group":64,"route":44,"label":65},"safety","Pilna pomoc",{"type":67,"value":68,"toc":89},"minimark",[69,77,83],[70,71,73],"content-section",{"section-key":11,"title":72},"Obserwowalne powody zmiany ścieżki opieki",[74,75,76],"p",{},"Kieruj się aktualną sytuacją osoby, nie domniemanym rozpoznaniem grzybicy. Przy zmianach przypominających pleśniawki lub bólu albo trudności przy połykaniu oraz HIV, chemioterapii, lekach immunosupresyjnych lub innej osłabionej odporności skontaktuj się szybko z zespołem prowadzącym. Osoba z cukrzycą powinna pokazać lekarzowi zadrapanie, otarcie, skaleczenie, niegojącą się ranę lub owrzodzenie stopy zamiast uznawać zmianę za wyłącznie grzybiczą. Nagłe pogorszenie, które poza godzinami POZ nie powinno czekać do następnego dnia roboczego, ma ścieżkę NiŚOZ. Utrata przytomności, niemożność oddychania, ciężka duszność lub inny szybko pogarszający się ciężki stan przy znanym lub podejrzewanym zakażeniu oznaczają bezpośrednie zagrożenie.",[70,78,80],{"section-key":12,"title":79},"Wybierz opiekę planową, pilną lub ratunkową",[74,81,82],{},"Przy stabilnym problemie wymagającym oceny skontaktuj się z przychodnią POZ; może ona zorganizować potrzebne badania, skierowanie do specjalisty lub szpitala. Przy nagłym pogorszeniu poza godzinami POZ, gdy oczekiwanie do następnego dnia roboczego grozi znacznym pogorszeniem, ale nie ma bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, skorzystaj z najbliższej nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112 lub 999 albo jedź na SOR, jeśli transport jest bezpieczny. Żadna z tych ścieżek nie potwierdza grzybiczej przyczyny.",[70,84,86],{"section-key":13,"title":85},"Dlaczego ta strona nie rozpoznaje choroby ani nie zaleca samoleczenia",[74,87,88],{},"Aktualne źródła opisują kandydozę inwazyjną jako chorobę wymagającą opieki i badań, występującą głównie u osób hospitalizowanych, w złożonej sytuacji medycznej lub ze znacznie osłabioną odpornością. Jej objawy są nieswoiste. Kolonizacja i zakażenie Candida auris to różne stany wymagające specjalistycznej identyfikacji oraz postępowania medycznego i kontroli zakażeń. Utrzymywanie się problemu lub pogorszenie podczas albo po leczeniu ponownie otwiera ocenę rozpoznania, miejsca, drobnoustroju, sytuacji zdrowotnej, ekspozycji, terapii, jej stosowania i działań niepożądanych; samo nie dowodzi oporności ani choroby inwazyjnej. Wymienione wyżej kanoniczne rekordy twierdzeń i bezpieczeństwa podają źródła, daty kontroli i terminy ważności każdej informacji o ścieżce opieki w tym szkicu.",{"title":90,"searchDepth":91,"depth":91,"links":92},"",2,[],{"sources":94,"claims":180,"safety":258},[95,103,107,111,115,119,124,132,139,145,153,160,166,173],{"sourceId":96,"title":97,"canonicalId":98,"canonicalUrl":99,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},"cdc-candidiasis-basics-2024","Candidiasis Basics",null,"https://www.cdc.gov/candidiasis/about/index.html","US Centers for Disease Control and Prevention","regulator","2024-04-24",{"sourceId":104,"title":105,"canonicalId":98,"canonicalUrl":106,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},"cdc-candidiasis-risk-factors-2024","Risk Factors for Candidiasis","https://www.cdc.gov/candidiasis/risk-factors/index.html",{"sourceId":108,"title":109,"canonicalId":98,"canonicalUrl":110,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},"cdc-candidiasis-symptoms-2024","Symptoms of Candidiasis","https://www.cdc.gov/candidiasis/signs-symptoms/index.html",{"sourceId":112,"title":113,"canonicalId":98,"canonicalUrl":114,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},"cdc-candidiasis-testing-2024","Testing and Diagnosis for Candidiasis","https://www.cdc.gov/candidiasis/testing/index.html",{"sourceId":116,"title":117,"canonicalId":98,"canonicalUrl":118,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},"cdc-invasive-candidiasis-overview-2024","Clinical Overview of Invasive Candidiasis","https://www.cdc.gov/candidiasis/hcp/clinical-overview/",{"sourceId":120,"title":121,"canonicalId":98,"canonicalUrl":122,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":123,"lastChecked":17},"cdc-candida-auris-clinical-overview-2026","Clinical Overview of Candida auris","https://www.cdc.gov/candida-auris/hcp/clinical-overview/index.html","2026-02-26",{"sourceId":125,"title":126,"canonicalId":127,"canonicalUrl":128,"publisher":129,"sourceType":130,"publicationDate":131,"lastChecked":17},"global-candidiasis-guideline-2025","Global guideline for the diagnosis and management of candidiasis: an initiative of the ECMM in cooperation with ISHAM and ASM","doi:10.1016/S1473-3099(24)00749-7","https://doi.org/10.1016/S1473-3099(24)00749-7","European Confederation of Medical Mycology, International Society for Human and Animal Mycology, and American Society for Microbiology","guideline","2025-05-01",{"sourceId":133,"title":134,"canonicalId":135,"canonicalUrl":136,"publisher":137,"sourceType":130,"publicationDate":138,"lastChecked":17},"idsa-candidiasis-guideline-2016","Clinical Practice Guideline for the Management of Candidiasis: 2016 Update by the Infectious Diseases Society of America","DOI:10.1093/cid/civ933","https://www.idsociety.org/practice-guideline/candidiasis/","Infectious Diseases Society of America","2016-02-15",{"sourceId":140,"title":141,"canonicalId":98,"canonicalUrl":142,"publisher":143,"sourceType":130,"publicationDate":144,"lastChecked":17},"nih-hiv-mucocutaneous-candidiasis-2026","Candidiasis (Mucocutaneous): Adult and Adolescent Opportunistic Infections Guidelines","https://clinicalinfo.hiv.gov/en/guidelines/hiv-clinical-guidelines-adult-and-adolescent-opportunistic-infections/candidiasis","US Department of Health and Human Services Panel on Guidelines for the Prevention and Treatment of Opportunistic Infections in Adults and Adolescents With HIV","2024-09-16",{"sourceId":146,"title":147,"canonicalId":148,"canonicalUrl":149,"publisher":150,"sourceType":151,"publicationDate":152,"lastChecked":17},"pacjent-poz-role-2024","Jak może Ci pomóc lekarz podstawowej opieki zdrowotnej","Pacjent.gov.pl POZ role page","https://pacjent.gov.pl/system-opieki-zdrowotnej/co-moze-ci-zaoferowac-lekarz","Centrum e-Zdrowia, Pacjent.gov.pl","official-care-service","2024-06-06",{"sourceId":154,"title":155,"canonicalId":156,"canonicalUrl":157,"publisher":158,"sourceType":151,"publicationDate":159,"lastChecked":17},"pacjent-night-holiday-care-2026","Nocna i świąteczna opieka zdrowotna","pacjent.gov.pl Nocna i świąteczna opieka zdrowotna","https://pacjent.gov.pl/nocna-i-swiateczna-opieka-zdrowotna","Narodowy Fundusz Zdrowia and Centrum e-Zdrowia, Pacjent.gov.pl","2026-03-03",{"sourceId":161,"title":162,"canonicalId":163,"canonicalUrl":164,"publisher":158,"sourceType":101,"publicationDate":165,"lastChecked":17},"pacjent-diabetes-foot-2024","Jak żyć z cukrzycą","Pacjent.gov.pl diabetes living page","https://pacjent.gov.pl/jak-zyc-z-choroba/jak-zyc-z-cukrzyca","2024-10-07",{"sourceId":167,"title":168,"canonicalId":169,"canonicalUrl":170,"publisher":171,"sourceType":101,"publicationDate":172,"lastChecked":17},"nfz-skin-fungal-prevention-2023","Środa z Profilaktyką — profilaktyka chorób skóry","NFZ Środa z Profilaktyką 2023-06-21","https://www.nfz.gov.pl/gfx/nfz/userfiles/_public/aktualnosci/aktualnosci_oddzialow/ulotka_sroda_z_profilaktyka__profilaktyka_chorob_skory__21.06.2023_cyfrowa.pdf","Narodowy Fundusz Zdrowia","2023-06-21",{"sourceId":174,"title":175,"canonicalId":176,"canonicalUrl":177,"publisher":178,"sourceType":151,"publicationDate":179,"lastChecked":17},"poland-emergency-112-2022","Numer alarmowy 112","Polish emergency number 112","https://www.gov.pl/web/numer-alarmowy-112/numeralarmowy112","Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Portal Gov.pl","2022-02-22",[181,197,211,223,235,245],{"claimId":182,"exactClaim":183,"outcome":184,"population":185,"verdict":186,"evidenceLevel":187,"rationale":188,"safetyStatus":189,"evidenceAsOf":17,"lastUpdated":17,"status":190,"changeHistory":191,"sources":192},"invasive-fungal-risk-context-changes-orientation","Poważna inwazyjna kandydoza koncentruje się u osób obecnie lub niedawno hospitalizowanych albo mających istotne czynniki ryzyka związane z gospodarzem lub opieką zdrowotną, w tym stan krytyczny, osłabioną odporność, leczenie onkologiczne lub przeszczepienie, urządzenia inwazyjne, niedawny duży zabieg operacyjny, ekspozycję na antybiotyki o szerokim spektrum, niewydolność nerek lub dializę, cukrzycę albo wcześniactwo z bardzo małą masą urodzeniową; czynniki te budzą niepokój, ale nie rozpoznają zakażenia.","recognition of invasive-candidiasis risk context without converting a risk factor into a diagnosis","newborns, children, and adults seeking orientation about possible serious Candida infection, including people with immunocompromise, diabetes, recent hospitalization, or complex medical care","supported","strong","CDC i aktualne globalne wytyczne dotyczące kandydozy konsekwentnie umieszczają inwazyjną kandydozę w populacjach hospitalizowanych, medycznie złożonych lub istotnie z obniżoną odpornością oraz identyfikują wymienione ekspozycje związane z gospodarzem i opieką zdrowotną. CDC stwierdza, że osoby zdrowe zasadniczo nie są narażone. Autorytety wymagają również oceny klinicznej i mikrobiologicznej, więc wiek, cukrzyca lub obniżona odporność są modyfikatorem, a nie dowodem zakażenia.","elevated-risk","active",[],[193,194,195,196],{"title":97,"canonicalId":98,"canonicalUrl":99,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":105,"canonicalId":98,"canonicalUrl":106,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":117,"canonicalId":98,"canonicalUrl":118,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":126,"canonicalId":127,"canonicalUrl":128,"publisher":129,"sourceType":130,"publicationDate":131,"lastChecked":17},{"claimId":198,"exactClaim":199,"outcome":200,"population":201,"verdict":186,"evidenceLevel":187,"rationale":202,"safetyStatus":203,"evidenceAsOf":17,"lastUpdated":17,"status":190,"changeHistory":204,"sources":205},"invasive-fungal-symptoms-require-clinical-assessment","Gorączka, dreszcze lub inne cechy choroby ogólnoustrojowej same w sobie nie mogą zidentyfikować inwazyjnej kandydozy ani jej umiejscowienia, ponieważ objawy są niespecyficzne i często występują u osób już chorujących z innych powodów; podejrzenie choroby inwazyjnej wymaga oceny medycznej i odpowiednich badań mikrobiologicznych, a nie samodzielnego rozpoznania lub samoleczenia na podstawie objawów.","separation of serious systemic-illness orientation from symptom-based diagnosis or self-care","newborns, children, and adults with systemic illness features and concern about invasive Candida infection","CDC opisuje gorączkę i dreszcze jako częste, ale niespecyficzne, zauważa, że dotknięci pacjenci są często już chorzy, oraz wskazuje posiew krwi jako podstawową metodę diagnostyczną. Wytyczne globalne oraz IDSA traktują inwazyjną kandydozę jako chorobę prowadzoną przez klinicystę, zdefiniowaną przez kontekst gospodarza, umiejscowienie, posiewy, gatunek i lekowrażliwość, a nie jako konsumencki zespół objawów.","do-not-self-use",[],[206,207,208,209,210],{"title":109,"canonicalId":98,"canonicalUrl":110,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":113,"canonicalId":98,"canonicalUrl":114,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":117,"canonicalId":98,"canonicalUrl":118,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":126,"canonicalId":127,"canonicalUrl":128,"publisher":129,"sourceType":130,"publicationDate":131,"lastChecked":17},{"title":134,"canonicalId":135,"canonicalUrl":136,"publisher":137,"sourceType":130,"publicationDate":138,"lastChecked":17},{"claimId":212,"exactClaim":213,"outcome":214,"population":215,"verdict":186,"evidenceLevel":187,"rationale":216,"safetyStatus":189,"evidenceAsOf":17,"lastUpdated":17,"status":190,"changeHistory":217,"sources":218},"unexplained-adult-oral-thrush-needs-risk-assessment","Kandydoza jamy ustnej (pleśniawki) występuje rzadko u zdrowych poza tym dorosłych, więc nowy lub niewyjaśniony podejrzewany epizod powinien zostać klinicznie oceniony w celu potwierdzenia oraz uwzględnienia istotnego kontekstu miejscowego, lekowego, metabolicznego lub immunologicznego, a nie zakładany jako rutynowy przerost Candida ani traktowany jako dowód jednej choroby podstawowej.","confirmation and risk-context assessment for unexplained suspected adult oral thrush without inferring a specific underlying diagnosis","adults with new or unexplained oral changes compatible with thrush and no established cause or current diagnosis","CDC stwierdza, że kandydoza jamy ustnej i gardła występuje rzadko u zdrowych dorosłych, i wymienia cukrzycę, HIV/AIDS, nowotwory, antybiotyki, wziewne kortykosteroidy, protezy zębowe, suchość w jamie ustnej i palenie tytoniu jako istotne konteksty. Globalne wytyczne i wytyczne NIH dotyczące HIV potwierdzają immunosupresję jako jeden z ważnych kontekstów, przy czym żadne z nich nie wspiera wnioskowania o HIV, cukrzycy ani innej pojedynczej przyczynie wyłącznie na podstawie pleśniawek.",[],[219,220,221,222],{"title":105,"canonicalId":98,"canonicalUrl":106,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":113,"canonicalId":98,"canonicalUrl":114,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":126,"canonicalId":127,"canonicalUrl":128,"publisher":129,"sourceType":130,"publicationDate":131,"lastChecked":17},{"title":141,"canonicalId":98,"canonicalUrl":142,"publisher":143,"sourceType":130,"publicationDate":144,"lastChecked":17},{"claimId":224,"exactClaim":225,"outcome":226,"population":227,"verdict":186,"evidenceLevel":187,"rationale":228,"safetyStatus":189,"evidenceAsOf":17,"lastUpdated":17,"status":190,"changeHistory":229,"sources":230},"painful-difficult-swallowing-needs-assessment","Bolesne lub utrudnione połykanie jest zgodne z kandydozą przełyku, zwłaszcza u osoby z obniżoną odpornością i czasem przy współistniejącej kandydozie jamy ustnej (pleśniawkach), ale nie jest swoiste dla Candida i nie może ustalić rozpoznania bez oceny klinicznej.","recognition of possible esophageal involvement without symptom-based diagnosis","adolescents and adults with painful swallowing, difficult swallowing, or retrosternal discomfort, with or without visible oral thrush or known immune impairment","CDC wskazuje ból i trudności w połykaniu jako cechy kandydozy przełyku i zauważa, że inne zakażenia mogą powodować podobne objawy. Wytyczne NIH dotyczące zakażeń oportunistycznych w HIV podają najsilniejszy opis specyficzny dla populacji, łącząc odynofagię, dysfagię, niski poziom CD4 i możliwe pleśniawki, wymagając jednocześnie rozpoznania klinicznego oraz, dla ostatecznego potwierdzenia, dowodu endoskopowego i tkankowego. Twierdzenie wspiera zatem orientację, a nie uniwersalny poziom opieki.",[],[231,232,233,234],{"title":97,"canonicalId":98,"canonicalUrl":99,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":109,"canonicalId":98,"canonicalUrl":110,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":141,"canonicalId":98,"canonicalUrl":142,"publisher":143,"sourceType":130,"publicationDate":144,"lastChecked":17},{"title":126,"canonicalId":127,"canonicalUrl":128,"publisher":129,"sourceType":130,"publicationDate":131,"lastChecked":17},{"claimId":236,"exactClaim":237,"outcome":238,"population":239,"verdict":186,"evidenceLevel":187,"rationale":240,"safetyStatus":203,"evidenceAsOf":17,"lastUpdated":17,"status":190,"changeHistory":241,"sources":242},"candida-auris-requires-healthcare-management","Podejrzewane lub potwierdzone zakażenie albo kolonizacja Candida auris to problem opieki zdrowotnej i kontroli zakażeń, a nie stan do samodzielnego leczenia: objawy są niespecyficzne, kolonizacja i zakażenie to odrębne stany, dokładna identyfikacja wymaga specjalistycznych metod laboratoryjnych, a leczenie zakażenia klinicznego wymaga profesjonalnego postępowania opartego na identyfikacji gatunku i lekowrażliwości.","exclusion of Candida auris infection and colonization from self-diagnosis, self-treatment, and ordinary Candida self-care pathways","children and adults concerned about Candida auris, especially patients who are severely ill, immunocompromised, recently hospitalized, exposed to healthcare facilities, or using invasive medical devices","Przegląd kliniczny CDC z 2026 roku odróżnia bezobjawową kolonizację od zakażenia klinicznego, opisuje ciężki kontekst ryzyka związanego z opieką zdrowotną i niespecyficzne objawy, wymaga sekwencjonowania lub spektrometrii mas do dokładnej identyfikacji oraz kieruje podejrzewane przypadki do postępowania w zakresie zdrowia publicznego, kontroli zakażeń i opieki specjalistycznej. Aktualne globalne wytyczne dotyczące kandydozy potwierdzają, że C. auris jest inwazyjnym patogenem Candida wymagającym postępowania ukierunkowanego na gatunek.",[],[243,244],{"title":121,"canonicalId":98,"canonicalUrl":122,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":123,"lastChecked":17},{"title":126,"canonicalId":127,"canonicalUrl":128,"publisher":129,"sourceType":130,"publicationDate":131,"lastChecked":17},{"claimId":246,"exactClaim":247,"outcome":248,"population":249,"verdict":186,"evidenceLevel":250,"rationale":251,"safetyStatus":189,"evidenceAsOf":17,"lastUpdated":17,"status":190,"changeHistory":252,"sources":253},"fungal-treatment-worsening-requires-reassessment","Nowe, utrzymujące się, rozprzestrzeniające się lub nasilające się objawy podczas lub po leczeniu przeciwgrzybiczym nie dowodzą opornej ani inwazyjnej choroby grzybiczej i powinny zamiast tego skłaniać do ponownej oceny pierwotnego rozpoznania, miejsca ciała, drobnoustroju, ryzyka związanego z gospodarzem, narażenia, leczenia, przestrzegania zaleceń oraz działań niepożądanych.","cause-directed reassessment after treatment failure or worsening without inferring resistance, invasion, or treatment success","children and adults with a suspected or diagnosed fungal or Candida-related problem that persists, spreads, recurs, or worsens during or after treatment","moderate","Aktualne autorytety w dziedzinie kandydozy rozróżniają miejsce zakażenia, kontekst gospodarza, gatunek, lekowrażliwość, początkową odpowiedź, chorobę oporną oraz rozpoznania alternatywne. CDC zauważa również, że schorzenia grzybicze są często błędnie rozpoznawane, a opóźnione właściwe leczenie może mieć poważne skutki. Łącznie źródła te przemawiają za ponowną oceną, a nie za pojedynczym wnioskiem wyciąganym z braku odpowiedzi; nie ustalają one jednego uniwersalnego odstępu czasowego, działania ani poziomu opieki dla różnych schorzeń i terapii.",[],[254,255,256,257],{"title":97,"canonicalId":98,"canonicalUrl":99,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":113,"canonicalId":98,"canonicalUrl":114,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":126,"canonicalId":127,"canonicalUrl":128,"publisher":129,"sourceType":130,"publicationDate":131,"lastChecked":17},{"title":134,"canonicalId":135,"canonicalUrl":136,"publisher":137,"sourceType":130,"publicationDate":138,"lastChecked":17},[259,273,287,298,308],{"safetyId":260,"observableTrigger":261,"careTier":262,"action":263,"applicablePopulations":264,"excludedPopulations":266,"locale":6,"checkedAt":17,"expiresAt":270,"sources":271},"pl-pathway-c-routine-care-access","Osoba w Polsce potrzebuje niepilnej oceny w związku z niewyjaśnionym problemem jamy ustnej, skóry, skóry głowy, paznokci, stóp lub możliwym problemem grzybiczym.","routine","Skontaktuj się z przychodnią POZ danej osoby w celu oceny; POZ obejmuje opieką osoby dorosłe i dzieci oraz może zlecić wskazane badania, skierowanie do specjalisty lub skierowanie do szpitala.",[265],"dzieci i osoby dorosłe w Polsce ze stabilnym problemem wymagającym oceny klinicznej",[267,268,269],"osoby, których stan może znacząco się pogorszyć przed następnym dniem roboczym","osoby z bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia","osoby ujawniające myśli samobójcze, niemożność zapewnienia sobie bezpieczeństwa lub ostry kryzys emocjonalny","2027-01-15",[272],{"title":147,"canonicalId":148,"canonicalUrl":149,"publisher":150,"sourceType":151,"publicationDate":152,"lastChecked":17},{"safetyId":274,"observableTrigger":275,"careTier":276,"action":277,"applicablePopulations":278,"excludedPopulations":280,"locale":6,"checkedAt":17,"expiresAt":270,"sources":283},"pl-oral-thrush-high-risk-prompt","U osoby występują zmiany w jamie ustnej przypominające pleśniawki lub ból albo trudności w połykaniu, a osoba ta żyje z HIV, jest poddawana chemioterapii, przyjmuje leki osłabiające układ odpornościowy lub w inny sposób ma osłabiony układ odpornościowy.","prompt","Skontaktuj się niezwłocznie z zespołem prowadzącym leczenie w celu oceny; poza godzinami pracy POZ skorzystaj z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, gdy odczekanie do następnego dnia może znacząco pogorszyć stan zdrowia, ale nie ma bezpośredniego zagrożenia życia.",[279],"dzieci i osoby dorosłe w Polsce z obserwowalnym objawem i co najmniej jednym z wymienionych kontekstów ryzyka immunologicznego",[281,282],"osoby bez wymienionego kontekstu ryzyka immunologicznego","osoby, które nie są w stanie oddychać lub mają inne bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia",[284,285,286],{"title":109,"canonicalId":98,"canonicalUrl":110,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":105,"canonicalId":98,"canonicalUrl":106,"publisher":100,"sourceType":101,"publicationDate":102,"lastChecked":17},{"title":155,"canonicalId":156,"canonicalUrl":157,"publisher":158,"sourceType":151,"publicationDate":159,"lastChecked":17},{"safetyId":288,"observableTrigger":289,"careTier":262,"action":290,"applicablePopulations":291,"excludedPopulations":293,"locale":6,"checkedAt":17,"expiresAt":270,"sources":295},"pl-diabetes-foot-wound-routine","Osoba z cukrzycą zauważa na stopie zadrapanie, otarcie, skaleczenie, niegojącą się ranę lub owrzodzenie, w tym w pobliżu zmiany skórnej lub paznokciowej, którą podejrzewa o podłoże grzybicze.","Zgłoś skaleczenie lub owrzodzenie do lekarza w celu oceny, zamiast zakładać, że ma ono wyłącznie podłoże grzybicze, lub leczyć je bez konsultacji.",[292],"osoby w Polsce z cukrzycą i co najmniej jedną z wymienionych ran stopy lub przerwaniem ciągłości skóry",[294,268],"osoby bez cukrzycy",[296,297],{"title":162,"canonicalId":163,"canonicalUrl":164,"publisher":158,"sourceType":101,"publicationDate":165,"lastChecked":17},{"title":168,"canonicalId":169,"canonicalUrl":170,"publisher":171,"sourceType":101,"publicationDate":172,"lastChecked":17},{"safetyId":299,"observableTrigger":300,"careTier":276,"action":301,"applicablePopulations":302,"excludedPopulations":304,"locale":6,"checkedAt":17,"expiresAt":270,"sources":306},"pl-infection-worsening-out-of-hours-prompt","Stwierdzone lub podejrzewane zakażenie albo inny problem jamy ustnej, skóry, paznokci lub stóp nagle się pogarsza poza godzinami pracy POZ, domowe sposoby lub leki bez recepty nie pomogły, a odczekanie do następnego dnia roboczego może znacząco pogorszyć stan zdrowia, przy braku bezpośredniego zagrożenia życia.","Skorzystaj z najbliższej nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej; nie jest wymagane skierowanie ani przypisanie do rejonu. Zamiast tego skorzystaj z pomocy w nagłych wypadkach, jeśli pojawi się bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.",[303],"dzieci i osoby dorosłe w Polsce z obserwowalnym pogorszeniem poza godzinami pracy i bez bezpośredniego zagrożenia życia",[305,268],"osoby, których stan jest na tyle stabilny, że mogą poczekać na POZ do następnego dnia roboczego",[307],{"title":155,"canonicalId":156,"canonicalUrl":157,"publisher":158,"sourceType":151,"publicationDate":159,"lastChecked":17},{"safetyId":309,"observableTrigger":310,"careTier":311,"action":312,"applicablePopulations":313,"excludedPopulations":315,"locale":6,"checkedAt":17,"expiresAt":317,"sources":318},"pl-infection-immediate-threat-emergency","U osoby ze stwierdzonym lub podejrzewanym zakażeniem występuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, w tym utrata przytomności, brak możliwości oddychania, ciężka duszność lub inny gwałtownie pogarszający się, ciężki stan.","emergency","Zadzwoń pod 112 lub 999, aby wezwać pogotowie ratunkowe, albo udaj się na Szpitalny Oddział Ratunkowy, gdy dostępny jest bezpieczny transport; podaj obserwowane objawy i podejrzewane zakażenie.",[314],"dzieci i osoby dorosłe w Polsce ze stwierdzonym lub podejrzewanym zakażeniem i bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia",[316],"osoby ze stabilnym, miejscowym objawem i bez bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia","2026-10-15",[319,320],{"title":175,"canonicalId":176,"canonicalUrl":177,"publisher":178,"sourceType":151,"publicationDate":179,"lastChecked":17},{"title":155,"canonicalId":156,"canonicalUrl":157,"publisher":158,"sourceType":151,"publicationDate":159,"lastChecked":17},[322,326,328],{"rel":323,"hreflang":324,"href":325},"alternate","en-US","https://candipedia.org/en/symptoms-conditions/serious-fungal-infections/",{"rel":323,"hreflang":6,"href":327},"https://candipedia.org/pl/objawy-i-problemy/ciezkie-zakazenia-grzybicze/",{"rel":323,"hreflang":329,"href":325},"x-default",1784685071574]