Przejdź do treści

BadaniaPodsumowanie badania

Olej kokosowy w stomatopatii protetycznej — badanie z 2023 r.

Małe, 14-dniowe badanie porównało olej kokosowy z chlorheksydyną u dorosłych 60+; nie wykazało przewagi żadnej z metod.

W tej ścieżce

Obecny temat
Olej kokosowy w stomatopatii protetycznej — badanie z 2023 r.Obecnie

Wiarygodność i aktualizacje strony

Pierwsza publikacja
2026-10-09
Stan dowodów na dzień
2026-10-09
Ostatnia aktualizacja
2026-10-09
Autor instytucjonalny
Candipedia Research
Co się zmieniło
Przygotowano omówienie badania VCO z 2023 r.; nie zmieniono twierdzeń klinicznych ani praktycznego postępowania.
Mogana Das Murtey and Patchamuthu Ramasamy, "Saccharomyces cerevisiae, SEM image", licensed under CC BY 3.0

Najważniejszy wniosek

W małym badaniu randomizowanym u samodzielnych osób w wieku co najmniej 60 lat ze stomatopatią protetyczną typu I lub II według Newtona porównano olej kokosowy z pierwszego tłoczenia (VCO) i chlorheksydynę (CHX) 0,12% stosowane przez 14 dni. Na końcu badania za zdrowe uznano 9/18 osób z grupy VCO i 5/15 z grupy CHX. Poprawa w obrębie grup nie dowodzi przewagi VCO nad CHX, a 10 z 43 randomizowanych osób wykluczono z analizy. Liczba Candida w ślinie nie zmniejszyła się istotnie statystycznie od początku do końca w żadnej grupie. Nie podano danych o działaniach niepożądanych. Badanie nie uzasadnia zalecania oleju kokosowego ani zmiany szerszych wskazówek dotyczących Candidy.

Dlaczego to źródło jest ważne

To bezpośrednie badanie u ludzi dotyczące jednego rozpoznanego schorzenia: stomatopatii protetycznej typu I lub II według Newtona. Podaje bezwzględne liczby dotyczące wyniku klinicznego i liczby Candida w ślinie po dwóch tygodniach. Mała analizowana próba i brakujące dane sprawiają, że porównanie pozostaje niepewne. Badanie nie dotyczy zwykłych pleśniawek ani szerokich objawów przypisywanych Candidzie; nie mierzono biofilmu ani nie badano produktu reklamowanego jako środek rozbijający biofilm.

Badanie i populacja

Lee Muñoz i współautorzy rekrutowali uczestników w programach zdrowia jamy ustnej jednej gminy położonej blisko Wydziału Stomatologii Uniwersytetu Chile; rekrutacja trwała od września 2021 do marca 2022 r. Zaproszono 621 starszych osób; randomizowano 43 samodzielnych ochotników w wieku co najmniej 60 lat. Uczestnicy byli zdrowi lub mieli choroby przewlekłe kontrolowane przez lekarza, używali zdejmowanych protez akrylowych lub z metalową podstawą i mieli kliniczne objawy stomatopatii protetycznej typu I lub II według Newtona. Przeanalizowano 33 osoby: 15 przydzielonych do CHX i 18 do VCO; 32 były kobietami, a jedna osobą płci męskiej. Wykluczono osoby z typem III, znaczną zależnością od opiekunów lub pobytem w placówce, zaburzeniami poznawczymi, niedawnym stosowaniem antybiotyków lub leków przeciwgrzybiczych oraz alergią lub nietolerancją któregokolwiek płynu.

Co badano

Przez 14 dni grupa CHX płukała jamę ustną 15 ml dostępnej w sprzedaży chlorheksydyny 0,12% przez pięć minut dwa razy dziennie. Grupa VCO stosowała około 5 g (jedną łyżeczkę) oleju kokosowego z pierwszego tłoczenia, płucząc nim jamę ustną przez pięć minut dwa razy dziennie. Uczestnicy wyjmowali protezę, otrzymali instrukcję, by nie połykać płynu, i zalecenia dotyczące higieny protezy. Dentyści oceniali nasilenie według Newtona i pobierali niestymulowaną ślinę na początku (T0), po 7 dniach (T1) oraz po 14 dniach (T2); abstrakt określa ostatnią ocenę jako dzień 15. Próbki śliny posiewano, a kolonie uznane za zgodne z Candida liczono jako CFU/ml. Nie podano identyfikacji gatunków ani pomiaru biofilmu.

Wyniki

Z 43 randomizowanych osób (21 w grupie CHX i 22 w VCO) przeanalizowano 33 (15 CHX i 18 VCO). Autorzy napisali, że 10 osób, które nie ukończyły leczenia, pominięto w analizie badania. W tabelach nasilenia dla T1 suma wynosi 13 osób w grupie CHX i 16 w VCO; artykuł nie wyjaśnia, których uczestników zabrakło podczas tej wizyty.

Na początku żadnej z analizowanych osób nie sklasyfikowano jako zdrowej: 0/15 w grupie CHX i 0/18 w VCO. W T2 za zdrowe uznano 5/15 (33%) osób stosujących CHX oraz 9/18 (50%) stosujących VCO. Publikacja podaje zmianę nasilenia od T0 do T2 w obrębie grup: CHX (p=0,014) i VCO (p=0,002). Autorzy opisali też niewielki związek między metodą a remisją, który nie był istotny statystycznie. Testy w obrębie grup nie dowodzą przewagi jednej metody nad drugą.

Mediana liczby kolonii zgodnych z Candida w ślinie wynosiła w grupie CHX 261,5 CFU/ml w T0 i 779 w T2 (zakresy 0–58 400 i 0–21 640), a w grupie VCO 631 w T0 i 50 w T2 (zakresy 0–52 400 i 0–81 800). Żadna zmiana T0–T2 nie była istotna statystycznie (CHX p=0,092; VCO p=0,974). Liczby pochodzą z posiewów śliny; nie podano identyfikacji gatunków ani pomiaru Candida na podniebieniu lub protezie.

Artykuł nie podaje, jak oceniano działania niepożądane, ani ich liczby. Nie wykazuje więc, że szkody nie występowały.

Zastosowanie

Wyniki dotyczą analizowanych samodzielnych osób w wieku co najmniej 60 lat, ze zdejmowaną protezą i klinicznie sklasyfikowaną stomatopatią protetyczną typu I lub II według Newtona, które otrzymały VCO lub CHX wraz z instrukcjami higieny protezy. Nie określają, jak obie metody wypadają u osób z cięższą postacią schorzenia, młodszych ani wykluczonych z badania. Stomatopatia protetyczna nie jest tym samym co zwykłe pleśniawki. Wyników nie można odnosić do objawów w innych częściach ciała, szerokich twierdzeń o Candidzie ani produktów reklamowanych jako środki rozbijające biofilm; biofilmu nie mierzono.

Ograniczenia

Przeanalizowano tylko 33 z 43 randomizowanych osób, mimo że autorzy opisują analizę jako intention-to-treat; artykuł nie podaje osobno powodów rezygnacji z każdej grupy ani sposobu postępowania z brakującymi wynikami. Tabele nasilenia dla T1 obejmują 13 osób w grupie CHX i 16 w VCO, bez wyjaśnienia brakujących wizyt. Końcowa próba była mała, rekrutowana w jednej gminie i obejmowała 32 kobiety oraz jednego mężczyznę. Autorzy odnotowali niewielki związek między metodą a remisją, który nie był istotny statystycznie; nie podali przedziału ufności dla tego porównania. Testy poprawy w obrębie grup nie dowodzą przewagi ani równoważności VCO wobec CHX. Kolonie w ślinie nie były identyfikowane do gatunku i nie stanowiły pomiaru Candida na protezie ani podniebieniu. W żadnej grupie nie stwierdzono istotnego statystycznie spadku liczby kolonii od T0 do T2. Nie podano działań niepożądanych, więc nie można wnioskować, że ich nie było. W części Metody ostatnie badanie opisano jako wykonane 14. dnia, a w abstrakcie — 15. dnia. Autorzy piszą o potrójnym zaślepieniu, ale nie wyjaśniają, jak je zachowano przy rozróżnialnych płynach.

Wkład w obecny wniosek

Wkład kontekstowy. Badanie dodaje niewielkie porównanie VCO z CHX u ludzi ze zdiagnozowaną stomatopatią protetyczną typu I lub II według Newtona. Liczby kliniczne z końca badania i poprawa w obrębie grup nie wykazują przewagi między metodami; w żadnej grupie nie stwierdzono istotnego statystycznie spadku liczby Candida w ślinie od początku do końca. Rezygnacje, niewyjaśnione dane T1 i brak informacji o działaniach niepożądanych ograniczają interpretację. Badanie nie mierzy biofilmu ani nie sprawdza szerokich twierdzeń o Candidzie, dlatego nie zmienia wniosku powiązanej mapy dowodów ani praktycznych wskazówek.

Wpływ na zalecane postępowanie

Bez zmiany praktycznej. Badanie nie uzasadnia zalecania oleju kokosowego, zmiany postępowania przy zwykłych pleśniawkach ani stosowania konsumenckiego produktu w celu zwalczania rzekomego biofilmu Candida. Nie podano danych o działaniach niepożądanych ani różnicy w ich częstości między metodami.

Finansowanie i konflikty interesów

Badanie sfinansowano z grantu FONIS SA19I0025 Chilijskiej Narodowej Agencji Badań i Rozwoju (ANID), rządu Chile. Autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów.

Źródło

Przeczytaj oryginalny artykuł (Lee Muñoz i wsp., Clinical Oral Investigations. 2023;27(7):3713–3720; opublikowano online 29 maja 2023 r.).

Rodzaj badania, populacja i wielkość próby

Rodzaj badania
Badanie randomizowane z grupą kontrolną i równoległymi ramionami, określone przez autorów jako potrójnie zaślepione
Populacja
Samodzielne osoby w wieku co najmniej 60 lat ze zdejmowaną protezą i stomatopatią protetyczną typu I lub II według Newtona; uczestnicy byli zdrowi lub mieli choroby przewlekłe kontrolowane przez lekarza.
Wielkość próby
Randomizowano 43 osoby (21 do grupy CHX i 22 do VCO); przeanalizowano 33 (15 CHX i 18 VCO). Autorzy zaprosili 621 starszych osób za pośrednictwem jednej gminy położonej blisko Wydziału Stomatologii Uniwersytetu Chile.
Przeczytaj oryginalne źródło

Wyniki

  • Randomizowano 43 osoby (21 do grupy CHX i 22 do VCO), ale po rezygnacji 10 osób przeanalizowano tylko 33 uczestników: 15 w grupie CHX i 18 w grupie VCO. Autorzy napisali, że osób, które nie ukończyły leczenia, nie uwzględniono w analizie, mimo że określili badanie jako analizę zgodną z zasadą intention-to-treat.
  • Przez 14 dni uczestnicy płukali jamę ustną 15 ml CHX 0,12% albo około 5 g VCO dwa razy dziennie, za każdym razem przez pięć minut. Na końcu badania za zdrowe uznano 5/15 osób z grupy CHX i 9/18 z grupy VCO; na początku było to odpowiednio 0/15 i 0/18. Testy poprawy nasilenia w obrębie grup wykazały zmianę T0–T2 (CHX p=0,014; VCO p=0,002), ale nie dowodzą przewagi między grupami. Autorzy opisali niewielki związek między metodą a remisją, który nie był istotny statystycznie. W tabeli dla T1 liczebności wynoszą 13 w grupie CHX i 16 w VCO, ale nie wyjaśniono brakujących wizyt.
  • Mediana liczby kolonii zgodnych z Candida w ślinie (CFU/ml) zmieniła się między T0 a T2 z 261,5 (zakres 0–58 400) do 779 (0–21 640) w grupie CHX oraz z 631 (0–52 400) do 50 (0–81 800) w grupie VCO. Żadna z tych zmian od początku do końca nie była istotna statystycznie (CHX p=0,092; VCO p=0,974). Badanie liczyło kolonie zgodne z Candida w ślinie, ale nie identyfikowało gatunków.
  • W artykule nie podano metody oceny działań niepożądanych ani ich wyników. Nie wiadomo więc, czy wystąpiły.

Ograniczenia

10 z 43 randomizowanych osób nie ukończyło leczenia i nie uwzględniono ich w analizie; przeanalizowano 15 z 21 osób w grupie CHX i 18 z 22 w grupie VCO.
Publikacja nie przedstawia oddzielnych powodów rezygnacji ani sposobu postępowania z brakującymi wynikami, mimo że autorzy opisują analizę jako intention-to-treat.
Pod koniec badania za zdrowe uznano 9/18 osób stosujących VCO i 5/15 stosujących CHX; w obu grupach stwierdzono zmianę nasilenia od T0 do T2.
Autorzy opisali niewielki związek między metodą a remisją, który nie był istotny statystycznie. Testy w obrębie grup (VCO p=0,002; CHX p=0,014) nie dowodzą przewagi ani równoważności; nie podano przedziału ufności dla porównania remisji.
Tabele nasilenia dla T1 obejmują 13 osób w grupie CHX i 16 w grupie VCO, mniej niż odpowiednio 15 i 18 osób w analizie końcowej.
Artykuł nie wyjaśnia, których wizyt brakowało ani z jakiego powodu.
Liczba kolonii Candida w ślinie nie zmniejszyła się istotnie statystycznie od początku do końca w żadnej grupie; nie podano też wyników dotyczących działań niepożądanych.
Liczono kolonie zgodne z Candida w ślinie, bez identyfikacji gatunków i bez pobrania próbki z podniebienia lub powierzchni protezy. Nie mierzono biofilmu; niezgłoszonych działań niepożądanych nie można uznać za nieobecne.
Uczestników rekrutowano w jednej gminie; analizowana próba była mała i obejmowała 32 kobiety oraz jednego mężczyznę.
Możliwość przeniesienia wyników na inne osoby jest ograniczona. Badano samodzielnych dorosłych w wieku co najmniej 60 lat ze stomatopatią typu I lub II, przez 14 dni. W abstrakcie ostatnie badanie opisano jako wykonane 15. dnia, a w Metodach — 14. dnia; publikacja nie wyjaśnia tej różnicy. Autorzy piszą o potrójnym zaślepieniu, ale nie wyjaśniają, jak zaślepiono uczestników przy odmiennym wyglądzie stosowanych płynów.

Dotyczy

  • 33 przeanalizowane osoby samodzielne w wieku co najmniej 60 lat, ze zdejmowaną protezą i klinicznie sklasyfikowaną stomatopatią protetyczną typu I lub II według Newtona; przez 14 dni stosowały VCO albo CHX 0,12% i otrzymały instrukcje higieny protezy.

Nie dotyczy

  • Osoby poniżej 60. roku życia, osoby ze stomatopatią typu III, osoby wymagające znacznej pomocy lub przebywające w placówce opiekuńczej oraz osoby bez zdejmowanych protez; tych grup nie uwzględniono w analizowanej populacji.
  • Zwykłe pleśniawki, objawy związane z Candidą w innych częściach ciała, szerokie twierdzenia o Candidzie ani produkty konsumenckie reklamowane jako rozbijające biofilm.
  • Zalecenie stosowania oleju kokosowego, dowód przewagi VCO nad CHX ani potwierdzenie rozbijania biofilmu; badanie nie mierzyło biofilmu.

Znaczenie dla obecnego wniosku

Kontekstowy

To małe, 14-dniowe badanie u ludzi porównuje VCO z CHX 0,12% w leczeniu rozpoznanej stomatopatii protetycznej typu I lub II według Newtona u samodzielnych osób w wieku co najmniej 60 lat. Liczby z końca badania i poprawa w obrębie grup nie dowodzą przewagi VCO nad CHX; w żadnej grupie nie stwierdzono istotnego statystycznie spadku liczby Candida w ślinie od początku do końca. Interpretację dodatkowo ograniczają rezygnacje, niewyjaśnione mianowniki dla T1 i brak danych o działaniach niepożądanych. Badanie wnosi kontekst do konkretnego miejscowego schorzenia, ale nie zmienia szerszych wniosków o Candidzie ani praktycznego postępowania.

Powiązana mapa dowodów

Wpływ na zalecane postępowanie

Bez zmiany praktycznej. Badanie nie uzasadnia zalecania oleju kokosowego ani zmiany postępowania przy zwykłych pleśniawkach, szerokich twierdzeniach o Candidzie lub produktach związanych z biofilmem.

Finansowanie i konflikty interesów

Finansowanie
Badanie sfinansowano z grantu FONIS SA19I0025 Chilijskiej Narodowej Agencji Badań i Rozwoju (ANID), rządu Chile.
Konflikty interesów
Autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów.
Data publikacji
2023-05-29

Źródła

Zobacz 1 źródło